بازگویی مستند رخداد
در ۱۲ مه ۲۰۱۷، حمله جهانی WannaCry خدمات بخشهایی از نظام سلامت انگلستان را مختل کرد. گزارش حسابرسی ملی بریتانیا نشان داد دستکم ۸۰ مورد از ۲۳۶ مجموعه NHS در انگلستان تحت تأثیر قرار گرفتند. همه این مجموعهها آلوده نبودند؛ برخی بهدلیل اقدام احتیاطی یا وابستگی به خدمات دیگر دچار اختلال شدند. [۱]
این تفاوت در گزارش حادثه اهمیت دارد. تعداد سازمانهای متأثر، تعداد سامانههای آلوده و تعداد دستگاههای قفلشده، سه شاخص متفاوتاند. با کنارهمگذاشتن بیدقت آنها، ممکن است شدت فنی حمله بیش از حد یا کمتر از واقع نشان داده شود. [۱]
گزارش پارلمان از لغو نزدیک به ۲۰ هزار نوبت و عمل و انتقال برخی بیماران از پنج بخش اورژانس به مراکز دیگر خبر داد. پشت این عددها، اختلال در امکان انجام کار روزمره درمان قرار دارد. بااینحال از آمار لغو نوبت نمیتوان بدون شواهد مستقل، تعداد آسیبهای پزشکی یا مرگومیر ناشی از حمله را استخراج کرد. [۲]
نقطه شکست مدیریتی و فنی
حسابرسی ملی گزارش کرد که پیش از حمله، هشدارهای مهم برای نصب وصله صادر شده بود، اما سازوکار رسمی کافی برای ارزیابی تبعیت همه سازمانهای محلی وجود نداشت. مسئله فقط نبود هشدار نبود؛ فاصله میان توصیه مرکزی و اجرای قابل اثبات در محل نیز وجود داشت. [۱]
برای سازمان صنعتی، این تفاوت آشناست. ابلاغ یک بخشنامه به همه واحدها نشان نمیدهد تمام تجهیزات شناسایی شدهاند، مسئول هر مورد روشن است یا اصلاح واقعاً انجام شده است. این برداشت آموزشی باید به بررسی عملی فرایند مدیریت دارایی و اصلاحات منتهی شود.
حدود شواهد
این پرونده را نباید به شعار «همه مشکلات از سیستمعامل قدیمی بود» تقلیل داد. گزارشهای رسمی چند ضعف اجرایی و هماهنگی را توضیح میدهند. همچنین رخداد درمانی در انگلستان را نباید بدون تفکیک جغرافیایی به همه سازمانهای سلامت بریتانیا تعمیم داد. [۱، ۲]
تحلیل و تمرین آموزشی
تحلیل زونرا
در OT، نصب وصله ممکن است به آزمون سازگاری، مجوز سازنده و پنجره توقف نیاز داشته باشد. این محدودیت واقعی است، اما دلیل کافی برای نامعلوم ماندن وضعیت نیست. باید مشخص باشد چه چیزی اصلاح نشده، چرا، تا چه زمانی و با چه کنترل موقتی اداره میشود. تعویق بدون مالک و موعد، تصمیم مدیریتشده نیست.
کنترل موقت نیز باید به مسیر تهدید مرتبط باشد. محدودکردن ارتباط یا دسترسی میتواند در شرایطی مفید باشد، اما فقط اگر مسیر لازم را پوشش دهد و روی فرایند اثر نامطلوب نگذارد. فهرستکردن نام کنترلها بدون بررسی اجرا، کاهش ریسک را ثابت نمیکند.
در تداوم خدمت، وابستگی اطلاعاتی اهمیت زیادی دارد. ممکن است یک تجهیز سالم باشد ولی پرونده، برنامه کار، نتیجه آزمایش یا تأیید لازم در دسترس نباشد. طراحی روش جایگزین باید کل کار را پوشش دهد و انتقال اطلاعات پس از بازیابی را هم در نظر بگیرد تا ثبتهای موقت گم نشوند یا دوباره اجرا نشوند.
تحلیل و تمرین آموزشی
اقدام قابل ارزیابی
یک هشدار آسیبپذیری را از زمان دریافت تا تأیید نهایی اصلاح دنبال کنید. موارد نامشمول، موارد دارای تعویق و روش اثبات وضعیت هر تجهیز باید قابل مشاهده باشد.
برای یک خدمت حیاتی، ادامه کار در نبود سامانه اطلاعاتی را تمرین کنید. کنترل خطا، حفظ سوابق و انتقال اطلاعات پس از بازگشت سامانه جزو معیارهای تمرین باشد، نه فقط امکان انجام چند کار با کاغذ.
تحلیل و تمرین آموزشی
پرسش برای کارگاه
اگر مدیر از شما بپرسد کدام تجهیزات هنوز اصلاح نشدهاند، آیا پاسخ شما فهرستی بهروز با دلیل و مسئول دارد یا مجموعهای از ایمیلهای ارسالشده؟
منابع این پرونده
شمارهها فقط به ارجاعهای همین پرونده مربوطاند. پیوند منابع در برگهٔ تازه باز میشود.
- [۱]
- [۲]UK Parliament — Cyber attack on the NHS — Public Accounts Committee — 2018publications.parliament.uk