بازگویی مستند رخداد
در دسامبر ۲۰۱۶، بخشی از کییف با قطع برق روبهرو شد. پژوهشهای بعدی درباره بدافزار Industroyer، که با نام CRASHOVERRIDE نیز شناخته میشود، نشان داد حمله به تجهیزات برق میتواند در قالب نرمافزار پیادهسازی شود. تحلیل Dragos، قطعی حدود یکساعته و تفاوت این رخداد با عملیات سال ۲۰۱۵ را توضیح میدهد. [۱]
در حمله سال ۲۰۱۵، دستکاری از طریق دسترسیهای کنترلشده توسط انسان نقش مهمی داشت. در رخداد ۲۰۱۶، چارچوب بدافزاری میتوانست بخشی از تعامل صنعتی را اجرا کند. این تفاوت فقط افزایش سرعت نیست؛ قابلیت خودکارسازی، روش طراحی تشخیص و مهار را نیز تغییر میدهد. [۱]
ESET در گزارش نخست خود در ژوئن ۲۰۱۷، توانمندی بدافزار را با دقت شرح داد، اما ارتباط نمونه تحلیلشده با رخداد واقعی را در آن مرحله هنوز قطعی ندانست. گزارشهای بعدی این شرکت، استفاده از Industroyer در خاموشی ۲۰۱۶ را بیان کردند. ترتیب زمانی انتشار شواهد نشان میدهد چرا قطعیت یک گزارش قدیمی نباید از روی اطلاعات بعدی بازنویسی شود. [۲، ۳]
مسیر فنی و نقطه شکست
بدافزار، پروتکلهای ارتباطی مورد استفاده در زیرساخت برق را میشناخت و قابلیت کنترل مستقیم تجهیزات کلیدزنی را داشت. ESET تأکید کرد که بخش مهمی از خطر، استفاده از پروتکلها مطابق قابلیت طراحیشده آنها بود. در این وضعیت، مسئله همیشه یافتن یک خطای نرمافزاری تازه نیست؛ دسترسی به قابلیت فرماندهی نیز میتواند کافی باشد. [۲]
این پرونده به معنی آسیبپذیری یکسان تمام تجهیزاتی که از یک پروتکل استفاده میکنند نیست. معماری شبکه، نقش میزبان، تنظیمات تجهیزات و وضعیت عملیاتی بر نتیجه اثر میگذارند. وجود یک نام پروتکل در فهرست دارایی، برای نتیجهگیری درباره ریسک نهایی کافی نیست.
پیامد و حدود شواهد
تحلیل Dragos میان اثر تحققیافته و آنچه مهاجم احتمالاً قصد انجامش را داشته تفاوت میگذارد. خاموشی ثبتشده را میتوان روایت کرد؛ سناریوهای بزرگتر باید با عنوان تحلیل نیت یا امکان فنی باقی بمانند. ظرفیت یک بدافزار، مدرک وقوع همه پیامدهای ممکن آن نیست. [۱]
تحلیل و تمرین آموزشی
تحلیل زونرا
در طراحی ارتباطات صنعتی، قاعده کلی «این پروتکل مجاز است» اغلب بیش از حد باز است. تصمیم مناسب باید به نقشها برسد: کدام ایستگاه حق مشاهده دارد، کدام ایستگاه حق فرمان دارد و چه تغییری فقط در پنجره تعمیراتی مجاز است؟ محدودیت باید با نیاز واقعی فرایند هماهنگ باشد تا اپراتور مجبور به دورزدن آن نشود.
تشخیص نیز باید زمینه عملیاتی داشته باشد. یک فرمان بازکردن کلید ممکن است در تعمیر برنامهریزیشده طبیعی و در شرایط دیگر مشکوک باشد. ترکیب داده شبکه با برنامه کار و وضعیت فرایند، ارزش بیشتری از شمارش صرف بستهها دارد. این به معنای تضمین کشف هر حمله نیست؛ هدف، ایجاد امکان بررسی معنادار است.
برای تیم تعمیرات، تغییرات اضطراری شبکه نقطه مهمی است. دسترسی موقتی که پس از اتمام کار باقی میماند میتواند فرضهای طراحی را تغییر دهد. تحویل کار باید شامل بازگرداندن محدودیتهای ارتباطی و ثبت وضعیت نهایی باشد.
تحلیل و تمرین آموزشی
اقدام قابل ارزیابی
برای یک پست یا ناحیه فرایندی، ماتریس ارتباطی بر اساس مبدأ، مقصد و نقش تهیه کنید. ارتباط مشاهدهای و ارتباط فرمانی را تا حدی که معماری و فناوری اجازه میدهد از هم تفکیک کنید.
یک سناریوی فرمان خارج از برنامه را در محیط آزمایش یا تمرین بررسی کنید. معیار موفقیت، ثبت شواهد کافی، رسیدن هشدار به مسئول مشخص و تصمیمگیری در زمان مناسب است؛ آزمایش روی فرایند زنده باید تابع مجوز و محدودیت ایمنی باشد.
تحلیل و تمرین آموزشی
پرسش برای کارگاه
اگر فرمان از یک رایانه مجاز صادر شود اما با برنامه بهرهبرداری سازگار نباشد، چه سامانه یا انسانی باید این ناسازگاری را تشخیص دهد؟
منابع این پرونده
شمارهها فقط به ارجاعهای همین پرونده مربوطاند. پیوند منابع در برگهٔ تازه باز میشود.
- [۱]
- [۲]ESET — Industroyer Biggest Threat to Industrial Control Systems since Stuxnet — 2017www.welivesecurity.com
- [۳]