بازگویی مستند رخداد

سه شرکت توزیع برق اوکراین در ۲۳ دسامبر ۲۰۱۵ با خاموشی ناشی از حمله سایبری روبه‌رو شدند. گزارش منتشرشده توسط CISA از تأثیر بر حدود ۲۲۵ هزار مشترک و خاموشی‌هایی در محدوده یک تا شش ساعت خبر می‌دهد. عملیات در چند مجموعه طی فاصله زمانی کوتاهی انجام شد و کنترل صنعتی در ایجاد قطع برق نقش مستقیم داشت. [۱]

مهاجمان از دسترسی به سامانه‌های کنترل و رابط‌های اپراتوری برای صدور فرمان استفاده کردند. گزارش SANS توضیح می‌دهد که این رخداد ترکیبی از دسترسی و اقدام انسانی مهاجمان، بدافزار و اختلال در ارتباطات بود. بنابراین نسبت‌دادن تمام خاموشی به یک فایل بدافزار، توضیح ناقصی از آنچه اتفاق افتاد به دست می‌دهد. [۲]

بخش دیگری از عملیات به دشوارکردن واکنش مربوط بود. تلاش برای اختلال در تماس‌های گزارش قطعی و تخریب سامانه‌های مرتبط با کنترل، فشار را بر تیم‌های بازیابی افزایش می‌داد. گزارش‌های اولیه درباره برخی جزئیات و ترتیب دقیق رخدادها محدودیت داشتند؛ این محدودیت باید در روایت حفظ شود. [۲]

مسیر فنی و نقطه شکست

این پرونده اهمیت مسیرهای دسترسی معتبر را نشان می‌دهد. گزارش CISA به نبود احراز هویت دومرحله‌ای در مسیر VPN میان محیط کسب‌وکار و کنترل اشاره می‌کند. استفاده از اعتبارنامه و ابزار شناخته‌شده می‌تواند فعالیت مهاجم را در ظاهر شبیه کار عادی کند، مگر آنکه مقصد، زمان، نوع فرمان و زمینه عملیاتی بررسی شود. [۱]

برای دفاع صنعتی، دو پرسش جدا مطرح است: چه کسی وارد شده و پس از ورود چه اختیاری دارد؟ حتی احراز هویت قوی هم نیاز به محدودکردن حوزه دسترسی، تفکیک حساب‌ها و پایش فعالیت حساس را از بین نمی‌برد. این بخش، برداشت آموزشی از پرونده است و به معنای اثبات وضعیت تمام شرکت‌های آسیب‌دیده نیست.

پیامد و حدود شواهد

عدد مشترکان، تعداد افراد نیست؛ هر اشتراک می‌تواند یک خانوار یا واحد تجاری باشد. همچنین مدت قطع خدمت با مدت بازگشت همه قابلیت‌های مدیریتی برابر نیست. در روایت سایت باید این تفاوت‌ها حفظ شود تا عددی درست، معنایی نادرست پیدا نکند. [۱]

تحلیل زونرا

تمرین واکنش به رخداد معمولاً با فرض باقی‌ماندن تلفن، شبکه سازمانی و دسترسی به مدارک طراحی می‌شود. این پرونده دلیل خوبی برای آزمایش خلاف آن فرض است. اگر هم‌زمان صفحه کنترل قابل اعتماد نباشد، تماس‌ها مختل شوند و بخشی از سامانه‌ها بالا نیایند، چه مسیر دیگری برای هماهنگی و تصمیم وجود دارد؟

بهره‌برداری دستی یک شعار عمومی نیست. باید روشن شود کدام بخش واقعاً قابلیت کار محلی دارد، چه نفراتی لازم‌اند، چه زمان انتقالی نیاز است و کدام محدودیت‌های ایمنی برقرار می‌ماند. ممکن است در بخشی از فرایند، توقف کنترل‌شده انتخاب مناسب‌تری از ادامه کار دستی باشد.

در ارزیابی ریسک نیز پیامد را فقط قطع اولیه خدمت ننویسید. تأخیر در بازیابی، نبود قطعه یا نسخه سالم پیکربندی و اختلال در هماهنگی می‌تواند مدت و شدت خسارت را تغییر دهد. این عوامل باید در سناریو و برنامه تداوم خدمت دیده شوند.

اقدام قابل ارزیابی

یک تمرین رومیزی با فرض قطع هم‌زمان دسترسی از راه دور و ارتباط سازمانی برگزار کنید. تیم باید با مدارک و ابزار واقعاً در دسترس، مسئولیت‌ها و ترتیب اقدام را مشخص کند.

مسیرهای دسترسی از راه دور را با حساب‌های واقعی بازبینی و حساب‌های بلااستفاده را طبق فرایند مصوب حذف کنید. برای تجهیزات حیاتی، دسترسی به نسخه پیکربندی سالم و زمان جایگزینی یا بازیابی را اندازه بگیرید.

پرسش برای کارگاه

اگر سامانه مرکزی فرمان نامعتبر بدهد، نیروهای محلی چگونه از دستور درست مطمئن می‌شوند و چه کسی هماهنگی بازگرداندن خدمت را به عهده می‌گیرد؟

منابع این پرونده

شماره‌ها فقط به ارجاع‌های همین پرونده مربوط‌اند. پیوند منابع در برگهٔ تازه باز می‌شود.

  1. [۱]
  2. [۲]